O Αρτσι Σεπ γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη το 1937. Σε νεαρή ηλικία ακόμα, σχεδιάζει να ασχοληθεί με το θέατρο και παρακολουθεί μαθήματα θεατρικής τέχνης στο Goddard College. Ενώ ψάχνει για δουλειά, αρχίζει να παίζει σαξόφωνο. Αποδεικνύεται ότι έχει ιδιαίτερες δυνατότητες και ο Σέσιλ Τέιλορ του εμπιστεύεται μια θέση στο σύνολό του. O νεαρός Σεπ μαγεύει τους ακροατές και καθιερώνεται στη μουσική σκηνή. Αργότερα τα δικά του σύνολα αποτελούνται από λαμπρούς μουσικούς. O Σεπ αφοσιώθηκε στη free jazz και εξέφρασε μέσα από τις συνθέσεις του τα αιτήματα της αφροαμερικανικής κοινότητας εναντίον του ρατσισμού και υπέρ της κοινωνικής δικαιοσύνης. Από το 1974 είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης ενώ πραγματοποιεί παράλληλα πολλές εμφανίσεις, ιδιαίτερα στην Ευρώπη. Εκπρόσωπος της μουσικής και της αγωνιστικής κουλτούρας των sixties, ο Archie Shepp συνδύαζε με μοναδικό τρόπο την ανήσυχη και ερευνητική καλλιτεχνική του φύση με τη γεμάτη σεβασμό προσέγγισή του στην παράδοση. Γι’ αυτό και ήταν ο μόνος από τους μουσικούς της free jazz που ακολουθούσε πιστά τα βήματα των προγόνων του και ο ήχος του στο σαξόφωνο αντλούσε ζωή και τόνιζε τις συγγένειές του με τον ήχο των μπλουζ και της παράδοσης. Από τότε μέχρι σήμερα, η πίστη του στην τζαζ και τη μαύρη μουσική παράδοση είναι ο μοναδικός του καλλιτεχνικός στόχος και στην παρουσία του (δισκογραφική ή συναυλιακή) αυτό που επιδεικνύει είναι ο πλούτος των ριζών της τζαζ: από το μπλουζ στο μπίμποπ και από το γκόσπελ στο τραγούδι

Αρτσι Σεπ: «Το µπλουζ ταιριάζει στην Ελλάδα»

  • Γιατί πιστεύετε ότι η τζαζ δεν είναι πλέον μια υπόθεση της μαύρης κοινότητας;

«Ο όρος “τζαζ” ή “τζας” δεν έχει αποδοθεί στο αγγλικό λεξικό, παρά µόνο στην αργκό. Ο Σίντνεϊ Μπεσέ, ο σπουδαίος κλαρινετίστας από τη Νέα Ορλεάνη, απέρριψε την προέλευσή του ως χωρίς νόηµα στην αναλυτική βιογραφία του µε τίτλο “Treat It Gentle”. Περιέργως πώς, η αυθεντική προφορά τζαζ εµφανίζεται στην καθοµιλουµένη της βασκικής διαλέκτου, όπως είναι η έκφραση lou jass, που σηµαίνει στάβλος.

O όρος επίσης εµφανίζεται στα σύγχρονα γαλλικά µε τη µορφή του ρήµατος jaser (κουτσοµπολεύω). Αυτό ίσως φανερώνει µια γαλατική προέλευση της λέξης – κάτι που ακούγεται λογικό, αφού η Λουιζιάνα ήταν γαλλική αποικία τον 19ο αιώνα και ως τις ηµέρες µας φέρει τη στάµπα της γαλλο-κρεολέζικης παράδοσης.

Η πρώτη τζαζ ηχογράφηση έγινε από ένα συγκρότηµα λευκών µουσικών από τη Νέα Ορλεάνη που αποκαλούσαν τους εαυτούς τους The Original Dixieland Jass Βand. O παντοτινός “βασιλιάς της τζαζ” ήταν και είναι ένας εβραίος που λεγόταν Μπένι Γκούντµαν. Ενας λευκός Αµερικανός από το Τενεσί ονόµατι Ελβις Πρίσλεϊ έγινε ένας από τους πιο διάσηµους άνδρες από την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου, όταν εισήγαγε το λευκό ακροατήριο στα µπλουζ που µαύροι τραγουδούσαν από την εποχή της δουλείας, ενώ “πατέρας της τζαζ” ήταν ο εύστοχα επονοµαζόµενος Πολ Γουάιτµαν . Οπότε, για ποια υπόθεση των µαύρων µιλάµε όταν αναφερόµαστε στην τζαζ;».

  • Σε αυτή τη λογική βασίζεται και το γεγονός ότι σήμερα οι πιο επιτυχημένοι τζαζ τραγουδιστές είναι λευκοί;

«Εξαρτάται από το τι εννοείς επιτυχηµένοι. Αν αναφέρεσαι στο χρήµα και στη φήµη, θα έλεγα ότι οι λευκοί τραγουδιστές πάντοτε απολάµβαναν καλύτερη αντιµετώπιση σε σχέση µε τους µαύρους συναδέλφους τους. Από την άλλη, η συνεισφορά του Λούις Αρµστρονγκ, της Εθελ Γουότερς και της Μπίλι Χόλιντεϊ στάθηκε καθοριστική στην εξέλιξη του λαϊκού τραγουδιού».

  • Σας αποκαλούν έναν από τους εμβληματικούς αβανγκάρντ καλλιτέχνες του 20ού αιώνα. Αυτές τις ημέρες εντοπίζετε στη μουσική κάτι τόσο επαναστατικό όσο αυτά που κάνατε εσείς με άλμπουμ όπως το «Four For Trane»;

«Υπάρχει πολλή καλή µουσική εκεί έξω. Στο µεγαλύτερο ποσοστό της όµως δεν είναι αυθεντική. Πολύ συχνά χάνοµαι προσπαθώντας να καταλάβω ποιον ακούω. Αυτό δεν συµβαίνει ποτέ όταν ακούω Τζόνι Χότζες, Ελα Φιτζέραλντ, Ερολ Γκάρνερ ή Λούις Τζόρνταν. Θα έλεγα ότι εντυπωσιάζοµαι περισσότερο από κάποιους σύγχρονους ράπερ (για την αυθεντικότητά τους και την πολιτική συνείδησή τους) παρά µε τους περισσότερους από τη σύγχρονη τζαζ. Βρίσκω τον εαυτό µου να ακούει και να απολαµβάνει παραδοσιακούς µπλούζµεν όπως ο Χάουλιν Γουλφ, ο Μάντι Γουότερς και ο Μπι Μπι Κινγκ, γιατί η µουσική τους είναι αυθεντική και τοποθετούν τον εαυτό τους στην πραγµατικότητα της µαύρης κοινότητας».

  • Πώς ξεκίνησε η συνεργασία σας με τον Τσούτσο Βαλντές;

«Οι πρώτες επαγγελµατικές υποχρεώσεις µου όταν µετακινήθηκα στη Νέα Υόρκη ήταν µε κάποιες τοπικές µπάντες από το Πουέρτο Ρίκο. Πάντα λάτρευα τους αφροκουβανέζικους και βραζιλιάνικους ρυθµούς για τη χορευτική µεταδοτικότητά τους και τη συγγένεια µε την αφρικανική µουσική. Για πρώτη φορά συνεργάστηκα µε τον κ. Βαλντές µερικά χρόνια πριν στο Παρίσι, όταν κάλεσα αυτόν και το συγκρότηµά του σε µια συναυλία µου στο πλαίσιο του “La Villette Jazz Festival”».

  • Μήπως είναι άσκοπο σήμερα το να παίζεις τζαζ σε μια χώρα με τόσα προβλήματα, όπως η Ελλάδα;

«Οπως προείπα, η µουσική που αποκαλείς τζαζ και ο στενός συγγενής της, τα µπλουζ, παίζονταν από φτωχούς ανθρώπους σε δύσκολους καιρούς. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, όλα µοιάζουν στην ώρα τους».

  • Εχετε κάποιου είδους φιλοσοφία για τη ζωή;

«Κρατήσου γερά! Η προσευχή είναι µια φυσιολογική παρενέργεια».
«ΜΕ ΤΟΝ ΟΜΠΑΜΑ Ο ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ ΣΤΙΣ ΗΠΑ ΕΧΕΙ ΑΥΞΗΘΕΙ»
– Ποια είναι η άποψη του Αρσι Σεπ, ενός ανθρώπου αφοσιωμένου στον αγώνα για αξιοπρέπεια και ανθρώπινα δικαιώματα, για τον πρόεδρο της χώρας του;

«Πιστεύω ότι η εκλογή του Μπαράκ Ομπάμα ήταν αδιαμφισβήτητης ιστορικής σημασίας. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι μόλις πριν από δύο αιώνες οι μαύροι βρίσκονταν υπό μια βάρβαρη δουλεία. Πολλά άλλαξαν από τότε που κερδίσαμε την ελευθερία μας και το δικαίωμα ψήφου. Οι αλλαγές έγιναν με αργό ρυθμό. Πολλοί πλήρωσαν γι’ αυτές με τη ζωή τους. Οι μαύροι βίωσαν μια δεύτερη επανάσταση στα Sixties υπό την καθοδήγηση ανθρώπων όπως ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ. Ειλικρινά, δεν πιστεύω ότι ο πρόεδρος Ομπάμα έκανε κάποια σημαντική αλλαγή όσον αφορά τις ζωές των καθημερινών ανθρώπων, μαύρων, λευκών ή ισπανόφωνων. Κατά την εκτίμησή μου η εκλογή του ήταν περισσότερο μια συμβολική νίκη παρά μια θεμελιώδης αλλαγή της υπάρχουσας πραγματικότητας. Η εκλογή ήταν ενός είδους εθνική τελετή με την οποία οι Αμερικανοί τελικώς εξόρκισαν τους δαίμονες του παρελθόντος. Κατά ειρωνεία της τύχης, ο ρατσισμός έχει αυξηθεί μετά την εκλογή του».

– Κατάλαβαν ποτέ οι Ευρωπαίοι το μέγεθος, την οξύτητα της αντιπαράθεσης μεταξύ μαύρων και λευκών στις ΗΠΑ;

«Γιατί όχι; Είχατε και ακόμη έχετε ανάλογες αντιπαραθέσεις στην ιστορία σας. Για παράδειγμα, οι Τούρκοι και οι Κούρδοι, οι Βόσνιοι και οι Σέρβοι, οι Βαλόνοι και οι Φλαμανδοί, οι Ελληνοκύπριοι και οι Τουρκοκύπριοι. Οι Αφρικανοί σφαγιάζουν ο ένας τον άλλον, όπως και οι Ευρωπαίοι. Κανένας λαός δεν είναι ελεύθερος από τον ρατσισμό, ούτε έχουμε μάθει να ζούμε σεβόμενοι τη διαφορετικότητα στη θρησκεία».

Advertisements

Archie Shepp,σαξοφωνίστας, συνθέτης, λογοτέχνης και ακτιβιστής

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s