Υπερρεαλισμός,ένα επαναστατικό κίνημα

Ο υπερρεαλισμός στηρίζεται στην επίγνωση της ανώτερης πραγματικότητας ορισμένων μορφών συσχετίσεως (συνειρμών), που παραμελήθηκαν πριν απ’ αυτόν, στην παντοδυναμία του Ονείρου, στο ανιδιοτελές παιγνίδισμα της σκέψης. Oρισμένες βασικές αρχές του υπερρεαλισμού, όπως καταγράφονται στην Διακήρυξη της 27ης Ιανουαρίου 1925: 1. Δεν έχουμε καμία σχέση με τη λογοτεχνία. Αλλά μπορούμε θαυμάσια να τη χρησιμοποιήσουμε, αν χρειαστεί, όπως όλος ο κόσμος. 2. Ο σουρεαλισμός δεν είναι κανένα καινούργιο ή ευκολότερο μέσο έκφρασης, ούτε κάποια μεταφυσική της ποίησης. Είναι ένα μέσο για την ολοκληρωτική απελευθέρωση του πνεύματος και όλων όσων του μοιάζουν. 3. Είμαστε αποφασισμένοι να κάνουμε Επ632FFDA70F9906EAEC6AA0D88C0336F7ανάσταση. 4. Κολλήσαμε τη λέξη σουρεαλισμός με τη λέξη Επανάσταση μόνο και μόνο για να δείξουμε τον αμερόληπτο, αδέσμευτο και εντελώς απεγνωσμένο χαρακτήρα αυτής της Επανάστασης. 5. Δεν ισχυριζόμαστε πώς θα διορθώσουμε κανένα από τα σφάλματα των ανθρώπων. Σκοπεύουμε όμως να τους δείξουμε πόσο εύθραυστες είναι οι σκέψεις τους και πάνω σε ποία κινούμενη άμμο, σε ποίο σαθρό έδαφος έχουν θεμελιώσει τα ετοιμόρροπα σπίτια τους. 6. Στέλνουμε στην κοινωνία αυτή την αυστηρή προειδοποίηση: να προσέχει τη διαγωγή της. Κανένα πνευματικό της παραστράτημα δεν πρόκειται να μας διαφύγει… 7. Είμαστε δεξιοτέχνες στην Εξέγερση. Δεν υπάρχει ένα μέσο δράσης που να μην είμαστε σε θέση να χρησιμοποιήσουμε, αν χρειαστεί…Αυτό είναι το πρώτο μανιφέστο του υπερρεαλισμού.Γράφτηκε από τον Αντρέ Μπρετόν ώστε να καθορίσει τι είναι και τι επιδιώκει ο υπερρεαλισμός (σουρεαλισμός).

Ο Υπερρεαλισμός είναι αναμφίβολα ένα επαναστατικό κίνημα. Επιδίωξε πολλές ριζοσπαστικές αλλαγές στο χώρο της τέχνης αλλά και της σκέψης γενικότερα. Ο αρχικός και μετέπειτα πυρήνας καλλιτεχνών που το αποτέλεσαν αντέδρασαν στα ιδεώδη της αστικής τάξης και σε αυτό που ερμήνευαν ως κρίση του Δυτικού πολιτισμού (καπιταλισμού).. Προέβαλαν τον αυτοματισμό δηλαδή τη διαδικασία γραφής ή σχεδίασης κατά την οποία ο δημιουργός λειτουργεί αυθόρμητα, προβάλλοντας με αυτό τον τρόπο το ασυνείδητο, χωρίς κανένα στοιχείο αυτολογοκρισίας ή ηθικού και αισθητικού περιορισμού. Επιδίωκαν τη διερέυνηση του ασυνειδήτου,την απελευθέρωση της φαντασίας με την απουσία κάθε ελέγχου από τη λογική.Οι υπερρεαλιστές μετέτρεψαν το ελευθερία – ισότητα – αδελφότητα της Γαλλικής Επανάστασης στο δικό τους τρίπτυχο: ελευθερία – αγάπη – ποίηση. Θεωρούσαν όλη την τέχνη τοτεμική, υπό την έννοια ότι το οπιοδήποτε υπερρεαλιστικό φετίχ περιείχε ένα μυστικό, δηλαδή απελευθερωτικό νόημα.

Αντρέ Μπρετόν:“Ο άνθρωπος είναι η απάντηση όποια και αν είναι η ερώτηση.”

O Αντρέ Μπρετόν (19 φεβρουαρίου 1896 – 28 Σεπτεμβρίου 1966) ήταν Γάλλος λογοτέχνης ,ο κυριότερος εκπρόσωπος-εμπνευστής του Υπερρεαλισμού και η προσωποποίηση του λεγόμενου ορθόδοξου υπερρεαλισμού. Ήταν ο εμπνευστής και δημιουργός των δύο μανιφέστων του υπερρεαλισμού,ιδρυτής των περιοδικών “Litterature” (Λογοτεχνία) και Η Υπερρεαλιστική Επανάσταση (La Revolution Surrealiste). Επιθυμούσε την ένωση όλων των τεχνών στο όνομα της ελευθερίας και το το «πάντρεμα» της καλλιτεχνικής πρωτοπορίας με την εμπροσθοφυλακή της επανάστασης. Πίστευε ότι η ολοκλήρωση του ανθρώπου έρχεται μέσω της φιλοσοφίας,της ποίησης και της περιπέτειας. Ταξίδεψε σε όλο το κόσμο ώστε να διαδώσει τις ιδέες του.Όταν έφτασε μάλιστα στην Αιτή οι διαλέξεις του αποτέλεσαν τη σπίθα ώστε ν’ανάψει η φωτιά της επανάστασης!

Επηρεάστηκε βαθύτατα από τη διαλεκτική του Χέγκελ,την εξεργεμένη λαλιά των καταραμένων ποιητών,ιδίως του Μπωντλαίρ,του Ντυκάς και του Ρεμπώ και φυσικά από τον Φρόυντ. Καθοριστικές όμως για τη διαμόρφωση τόσο της προσωπικότητας όσο και της θεωρίας του ήταν και οι προσωπικές γνωριμίες του. Με αποκορύφωμα τη συνάντηση του με τον Τρότσκι. Ο Μπρετόν παρ’ότι ήταν αυτός κυρίως που παρακίνησε ώστε το κίνημα να προσχωρήσει στο γαλλικό κομμουνιστικό κόμμα διαφώνησε έντονα με τις σταλινικές πρακτικές και διαγράφηκε από το κόμμα. Έτσι το Μάιο του 1938 επισκέφτηκε το Μεξικό, όπου συνάντησε τον Τρότσκι με τον οποίο συνέταξε ένα κείμενο με τον τίτλο Για μία ανεξάρτητη επαναστατική τέχνη. Το κείμενο υπογράφτηκε τελικά από τον Μπρετόν και τον Μεξικανό ζωγράφο Ντιέγκο Ριβέρα.Παράλληλα, κατά την διαμονή του στο Μεξικό, έδωσε μία διάλεξη στο πανεπιστήμιο της πόλης του Μεξικό, η οποία συνοδεύτηκε και από την προβολή της ταινίας ο Ανδαλουσιανός σκύλος του Λουίς Μπιουνιουέλ. Όταν επέστρεψε στο Παρίσι και ίδρυσε την γαλλική επιτροπή της F.I.A.R.I (Διεθνή Ομοσπονδία της Ανεξάρτητης Επαναστατικής Τέχνης) !!

Φασματικές στάσεις (απόσπασμα) Δεν δίνω καμιά σημασία στη ζωή. Δεν καρφώνω την παραμικρή πεταλούδα ζωής στη σημασία. Δεν σημαίνω για τη ζωή. Μα τα κλαριά του αλατιού τα λευκά κλαριά Όλες οι φυσαλίδες από σκιά Και οι θαλάσσιες ανεμώνες Κατεβαίνουν και αναπνέουν στο εσωτερικό της σκέψης μου Έρχονται δάκρυα που δεν χύνω Βήματα που δεν κάνω που είναι δύο φορές βήματα Και που τα θυμάται ο άλλος στην ώρα της παλίρροιας Τα σύρματα είναι στο μέρος του κλουβιού Και τα πουλιά έρχονται από πολύ ψηλά να κελαϊδήσουν μπροστά σ’ αυτά τα σύρματα Ένας υπόγειος διάδρομος σμίγει όλα τ΄αρώματα.

Ας υποθέσουμε ότι υπάρχουν δύο κόσμοι. Η πραγματικότητα και η υπερπραγματικότητα. Οι υπερρεαλιστές δεν είναι τίποτε παραπάνω ή τίποτε λιγότερο από τους διαμεσολαβητές μας για τον δεύτερο κόσμο όπου εκεί κρύβεται η αλήθεια. Αυτοί προσπαθούν να συλλάβουν το “ασύλληπτο” και να το αποτυπώσουν είτε με ποιήματα,είτε με τη ζωγραφική είτε με το θέατρο της σκληρότητας του Αρτώ. Ο σκοπός δεν είναι άλλος παρά η αφύπνιση και το αντάμωμα μας με την υπερπραγματικότητα ή την Οκτάνα του Εμπειρίκου ή όπως αλλιώς μπορεί να ονομάζεται η αλήθεια.Διότι η αλήθεια δε βρίσκεται σε αυτή την πραγματικότητα…

Πηγή: frapress.gr

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s